Köpek Beslenme Rehberi: Doğru Mama Seçimi

Türkiye'deki pet shop raflarında onlarca mama markası var. Bu kadar seçenek arasında kaybolmak çok normal. Ama doğru mamayı seçmek aslında birkaç kurala bağlı.

Önce temel ayrımı yapalım: kuru mama mı, yaş mama mı? Kuru mama diş sağlığına katkı sağlar ve uzun süre bozulmaz. Yaş mama ise su içeriği yüksektir ve iştahsız köpekler için idealdir. İkisini karıştırarak da kullanabilirsin.

Mama seçerken ambalajın arkasındaki içerik listesine mutlaka bak. İlk sırada et veya balık proteini yazmalı. "Hayvansal yan ürünler" gibi belirsiz ifadelerden uzak dur. Buğday ve mısır oranı yüksek mamalar doyurucu görünür ama besin değeri düşüktür.

• Protein oranı: Yetişkin köpekler için en az %25, yavrular için en az %28 olmalı.
• Tahıl içeriği: Tahılsız mamalar her köpek için gerekli değil. Alerji yoksa tahıllı mama da uygundur.
• Yapay katkılar: Yapay renklendirici ve koruyucu içeren mamalardan kaçın. Doğal antioksidanlar tercih et.
• AAFCO veya FEDIAF onayı: Bu etiketler mamanın beslenme standartlarını karşıladığını gösterir.

Türkiye'de veteriner kliniklerinde satılan mamalar genelde daha güvenilirdir. Market raflarından aldığın mamalarda içerik listesini iki kez kontrol et. Veterinerinle konuşarak köpeğinin ırkına ve sağlık durumuna uygun markayı belirle.

Köpeğin yaşı, beslenme ihtiyacını doğrudan belirler. Yavru, yetişkin ve yaşlı köpeklerin mama ihtiyacı birbirinden farklıdır.

Yavru Köpekler (0 ile 12 ay)

Yavrular hızlı büyür ve yüksek enerjiye ihtiyaç duyar. "Puppy" etiketli mamaları tercih et. Bu mamalar yüksek protein, kalsiyum ve DHA içerir.

• 2 ile 4 aylık yavrulara günde 4 öğün ver.
• 4 ile 6 ay arasında günde 3 öğüne düşür.
• 6 aydan sonra günde 2 öğün yeterlidir.

Büyük ırk yavruları (Golden Retriever, Kangal gibi) için büyük ırk yavru maması seç. Bu mamalar kontrollü büyümeyi destekler ve eklem sorunlarını önler.

Yetişkin Köpekler (1 ile 7 yaş)

Yetişkin köpekler günde 2 öğün ile sağlıklı beslenir. Aktivite seviyesine göre mama miktarını ayarla. Apartmanda yaşayan az hareketli bir köpek, çiftlik köpeğinden daha az kalori almalı.

Türkiye'de özellikle İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirlerde köpekler genellikle apartman hayatı yaşar. Bu nedenle kalori ihtiyacı kırsal alandaki köpeklere göre düşüktür. Fazla mama vermek obeziteye yol açar.

Yaşlı Köpekler (7 yaş ve üzeri)

Yaşlı köpeklerin metabolizması yavaşlar. "Senior" etiketli mamalar düşük kalori ve yüksek lif içerir. Eklem sağlığı için glukozamin takviyeli mamalar iyi bir tercihtir.

• Düşük yağ: Yaşlı köpeklerde kilo kontrolü çok önemlidir. Düşük yağlı mama seç.
• Kolay sindirim: Sindirimi kolay proteinler (tavuk, hindi) yaşlı köpekler için daha uygundur.
• Eklem desteği: Büyük ırk yaşlı köpeklerde eklem sorunları sık görülür. Glukozamin içeren mama tercih et.

Türkiye'de köpek obezitesi giderek artan bir sorun. Sahipler genellikle "çok seviyor" diyerek fazla mama veriyor. Ama aşırı beslenme kalp, eklem ve karaciğer sorunlarına neden olur.

Mama paketinin üzerindeki porsiyon tablosunu mutlaka oku. Bu tablolar köpeğin kilosuna göre günlük mama miktarını gösterir. Ama bu rakamlar genel önerilerdir; köpeğin aktivite seviyesine göre ayarla.

• Ölçü kabı kullan: Göz kararı mama koymak en sık yapılan hatadır. Mutfak tartısı veya ölçü kabı kullan.
• Kaburga testi: Köpeğinin kaburgalarını hafifçe hissedebilmelisin. Hissedemiyorsan kilolu olabilir.
• Ödül mamalarını say: Eğitim sırasında verdiğin ödüller de kalori içerir. Günlük mama miktarından düş.
• Sabit saatlerde besle: Günde 2 öğünü sabit saatlerde ver. Gün boyu mama bırakmak porsiyon kontrolünü zorlaştırır.

Köpeğinin ideal kilosunu bilmiyorsan veterinerine danış. Düzenli tartım yaparak kilo değişimlerini takip et. Ani kilo artışı veya kaybı sağlık sorununa işaret edebilir.

Bazı insan yiyecekleri köpekler için zehirlidir. Sofra artıklarını köpeğine vermeden önce bu listeyi mutlaka öğren.

• Çikolata: Teobromin maddesi köpekler için zehirlidir. Bitter çikolata en tehlikelisidir. Az miktarda bile kusma ve titreme yapar.
• Soğan ve sarımsak: Kırmızı kan hücrelerine zarar verir. Pişmiş haliyle bile tehlikelidir. Yemek artıklarında gizli soğan olabilir.
• Üzüm ve kuru üzüm: Böbrek yetmezliğine yol açabilir. Miktarı ne olursa olsun tehlikelidir.
• Xylitol (yapay tatlandırıcı): Bazı şekersiz sakız ve diyabet ürünlerinde bulunur. Köpeklerde insülin krizine neden olur.
• Pişmiş kemikler: Türkiye'de yaygın bir yanlış, tavuk kemiği vermektir. Pişmiş kemikler kırılır ve iç organlara zarar verir.
• Çay ve kahve: Kafein köpekler için tehlikelidir. Çay bardağını köpeğinin ulaşamayacağı yerde tut.

Köpeğin bu yiyeceklerden birini yediyse hemen veterinerine başvur. Türkiye'de 7/24 açık acil veteriner klinikleri büyük şehirlerde mevcuttur. Zaman kaybetmeden müdahale hayat kurtarır.

Su, beslenmenin en önemli parçasıdır. Köpeklerin günlük su ihtiyacı vücut ağırlığının kilogramı başına yaklaşık 50 ml'dir. Yani 10 kiloluk bir köpek günde yaklaşık 500 ml su içmelidir.

Yaz aylarında, özellikle Türkiye'nin sıcak Ege ve Akdeniz bölgelerinde, bu miktar iki katına çıkabilir. Sıcak havalarda köpeğini gölgede tut ve su kabını sürekli dolu bırak.

• Temiz su: Su kabını günde en az bir kez yıka ve taze suyla doldur. Durgun su bakteri üretir.
• Su kabı yeri: Su kabını mama kabından biraz uzakta tut. Köpekler doğal olarak yemek ve su kaynağını ayrı tutmayı tercih eder.
• Dışarı çıkarken su taşı: Yürüyüş ve park gezilerinde katlanır su kabı taşımayı alışkanlık edin. Pet shoplarda kolayca bulabilirsin.
• Su içme miktarını izle: Çok fazla veya çok az su içmek sağlık sorununa işaret edebilir. Değişiklik fark edersen veterinerine danış.

Kuru mama yiyen köpekler yaş mama yiyenlere göre daha fazla su içer. Bu normaldir. Önemli olan temiz suyun her zaman ulaşılabilir olmasıdır.