Köpeklerde Kene ve Pire Koruması

Kene ve pire köpeğini rahatsız eden en yaygın dış parazitlerdir. İkisini birbirinden ayırt etmek doğru müdahale için önemlidir. Her birinin farklı görünümü ve davranışı vardır.

Kene: Düz, oval şekilli ve kahverengi tonlarında olur. Kan emdikçe şişer ve koyu gri renk alır. Genellikle kulak arkası, boyun ve pati arasına yapışır.

Pire: Çok küçük, koyu kahverengi ve yassı vücutludur. İnanılmaz hızlı zıplar, bu yüzden yakalanması zordur. Sırt, kuyruk dibi ve karın bölgesini tercih eder.

Köpeğinde şu belirtiler varsa parazit olabilir:

• Aşırı kaşınma: Köpeğin sürekli belirli bir bölgeyi kaşıyorsa dikkat et.
• Kırmızı noktalar: Deride küçük kırmızı ısırık izleri pire belirtisidir.
• Tüy dökülmesi: Kaşınma sonucu bölgesel tüy dökülmesi yaşanabilir.
• Siyah noktalar: Tüylerin arasındaki siyah tanecikler pire dışkısıdır. Islak bir kağıt havluya koyduğunda kırmızıya dönerse piredir.

Kene daha çok kırsal alanlarda ve ormanlık bölgelerde bulunur. Pire ise şehir içinde bile her yerde karşına çıkabilir. Türkiye'nin tüm bölgelerinde her iki parazit de yaygındır.

Koruyucu ürünler köpeğini parazitlerden korumanın en etkili yoludur. Tedavi değil, önleme yaklaşımı her zaman daha başarılıdır. Veterinerinle konuşarak köpeğine uygun ürünü seç.

• Ense damlası (spot on): Ense bölgesine uygulanır ve 4 hafta boyunca koruma sağlar. Türkiye'de Frontline, Advantix ve Fiprovet yaygın olarak bulunur. Uygulama sonrası 48 saat banyo yaptırma.
• Ağızdan tablet: Bravecto 12 hafta, NexGard ve Simparica ise 4 hafta boyunca korur. Tabletler özellikle yüzmeyi seven köpekler için idealdir. Suda etkinliği azalmaz.
• Parazit tasması: Seresto tasması Türkiye'de popülerdir ve 8 aya kadar koruma sağlar. Tasmanın deriye temas etmesi gerekir. İki parmak sığacak kadar gevşek bırak.
• Sprey: Hızlı etki eder ancak koruma süresi kısadır. Doğaya çıkmadan önce ek koruma olarak kullanılabilir. Tek başına yeterli değildir.

Ürünleri kesinlikle veteriner tavsiyesiyle al. İnternetten satılan sahte ürünlere dikkat et. Köpeğinin kilosuna uygun dozajı kullanman çok önemlidir.

Kedi ürünlerini köpeğe, köpek ürünlerini kediye asla uygulama. Permetrin içeren köpek ürünleri kediler için ölümcüldür. Evinde hem kedi hem köpek varsa veterinerine mutlaka bildir.

Köpeğinde kene fark edersen panik yapma. Doğru teknikle keneden güvenli şekilde kurtulabilirsin. Önemli olan keneyi ezmeden ve bütün olarak çıkarmaktır.

Gerekli malzemeler: Kene çıkarma pensi (eczanelerde veya veterinerlerde bulunur), eldiven ve antiseptik solüsyon.

• 1. Adım: Eldiven giy. Keneye çıplak elle dokunma. Hastalık bulaşma riski vardır.
• 2. Adım: Kene pensini kenenin başına, deriye en yakın noktaya yerleştir. Gövdesinden tutma, başından kavra.
• 3. Adım: Sabit ve yavaş bir şekilde yukarı doğru çek. Döndürerek veya ani hareketle çekme. Kenenin ağız kısımları kopabilir.
• 4. Adım: Çıkardığın keneyi alkollü bir kabın içine koy. Tuvalete atma, çöpe atma. Veteriner incelemesi gerekebilir.
• 5. Adım: Isırık bölgesini antiseptikle temizle. Sonraki günlerde bölgeyi gözlemle.

Yapmaman gerekenler: Keneye kolonya, yağ veya oje sürme. Bu yöntemler kenenin mide içeriğini köpeğe kusmasına neden olur. Hastalık bulaşma riski artar.

Kene çıkardıktan sonra köpeğini birkaç hafta boyunca gözlemle. İştahsızlık, ateş veya halsizlik görürsen veterinere götür. Türkiye'de keneler Ehrlichia ve Babesia gibi hastalıkları taşıyabilir.

Türkiye'nin iklimi parazitler için oldukça uygun bir ortam sunar. Özellikle Ege, Akdeniz ve Güneydoğu bölgelerinde parazit sezonu uzundur. Bu nedenle mevsimsel koruma planı oluşturman gerekir.

• Mart, Nisan, Mayıs (İlkbahar): Kene sezonu başlar. Hava ısındığında keneler aktifleşir. Koruyucu ürünlere bu dönemde mutlaka başla.
• Haziran, Temmuz, Ağustos (Yaz): Hem kene hem pire en yoğun dönemindedir. Ense damlası veya tablet korumasını aksatma. Doğa yürüyüşlerinden sonra köpeğini mutlaka kontrol et.
• Eylül, Ekim, Kasım (Sonbahar): Kene aktivitesi ikinci zirve noktasına ulaşır. Birçok kişi bu dönemde korumayı bırakır ama bu büyük hatadır.
• Aralık, Ocak, Şubat (Kış): Soğuk bölgelerde parazit aktivitesi azalır. Ancak İzmir, Antalya ve Mersin gibi ılıman şehirlerde kış bile riskli olabilir.

Veterinerler Türkiye koşullarında yıl boyu korumayı önerir. Özellikle apartman dışında yaşayan köpeklerde kesintisiz koruma şarttır. İklim değişikliği nedeniyle parazit mevsimi her yıl uzuyor.

Sadece köpeğini korumak yeterli değildir. Pirelerin yüzde 95'i çevrede yaşar, köpeğin üzerinde değil. Ev ve çevre temizliği parazit savaşının en önemli parçasıdır.

• Köpek yatağını düzenli yıka: Haftada en az bir kez 60 derece sıcak suda yıka. Pire yumurtaları ve larvaları bu sıcaklıkta ölür. Yatağı güneşte kurutmak da etkilidir.
• Halı ve koltukları sık süpür: Elektrik süpürgesiyle haftada en az iki kez tüm yüzeyleri temizle. Süpürge torbasını her kullanımdan sonra değiştir. Pire yumurtaları halı liflerinin derinlerinde saklanır.
• Ev spreyi kullan: Veterinerden ev ortamı için onaylı parazit spreyi al. Mobilya altları, perde kıvrımları ve köşelere özellikle uygula. Uygulama sırasında köpeğini ve kedini evden çıkar.
• Bahçe bakımı yap: Çimleri kısa tut. Uzun otlar kenelerin favori saklanma yeridir. Yaprak yığınlarını ve nemli köşeleri temizle. Bahçede çit diplerine ve gölge alanlarına dikkat et.

Evde pire istilası başladıysa temizlik sürecini en az 3 ay devam ettir. Pire yaşam döngüsü yumurtadan yetişkine kadar 3 ay sürebilir. Bu sürede koruyucu ürün kullanımını da aksatma.

Komşu köpekler ve sokak hayvanlarıyla temas da bulaşma kaynağı olabilir. Park dönüşlerinde köpeğini kontrol etmeyi alışkanlık haline getir.