Köpekler Ceviz Yiyebilir Mi?

Market raflarında gördüğün ceviz genelde adi ceviz olarak bilinen türdür. Botanik adı Juglans regia olan bu tür Türkiye'de yaygın olarak yetişir ve yenir. Amerikan Zehir Kontrol Merkezi ASPCA'nın zehirli bitkiler listesinde ise farklı bir tür var. Karaceviz, yani Juglans nigra, köpekler için zehirli kabul ediliyor. ASPCA'ya göre bu türün zehirli maddesi tam olarak bilinmiyor ama etkisi net şekilde tanımlanmış.

Cevizin asıl riski aslında küf. Ceviz yağ oranı yüksek bir kuruyemiş olduğu için nemli ortamda kolayca küflenir. ASPCA'nın açıklamasına göre küflenmiş ceviz ve ceviz kabuğu köpeklerde titreme ve nöbete yol açabilen toksinler barındırabilir. Yani sorun sadece hangi ceviz türü olduğu değil, cevizin ne kadar taze ve temiz olduğu. Mutfak dolabında unutulmuş, nemli kalmış bir avuç ceviz bu yüzden ciddiye alınmalı.

ASPCA ayrıca ceviz ağacından gelen talaş ve yongaların da köpekler için risk taşıdığını belirtiyor. Bahçesinde ceviz ağacı olan ya da köpeğini ceviz ağaçlarının altında gezdiren bir sahip olarak buna dikkat etmelisin. Köpeğin yerdeki dökülmüş talaşı ya da çürümüş kabukları yalayıp yutmasına izin verme.

Cevizin bir diğer özelliği yüksek yağ oranı. Yağ oranı yüksek besinler köpeklerin midesini hızlıca bulandırabilir. Alışkın olmadığı yağlı bir besinle karşılaşan köpekte kusma ve ishal sık görülür. Bu durum tek başına tehlikeli olmasa da köpeğini rahatsız eder ve gereksiz bir veteriner ziyaretine yol açabilir.

• Karaceviz, yani Juglans nigra, ASPCA tarafından köpekler için zehirli kabul ediliyor.
• Karacevizin zehirli maddesi henüz tam olarak tanımlanmamış.
• Küflenmiş ceviz ve ceviz kabuğu titreme ile nöbete yol açabilen toksinler taşıyabiliyor.
• Ceviz ağacından gelen talaş ve yonga köpeklerde denge bozukluğuna neden olabiliyor.

Ceviz için kaynaklarda net bir eşik doz verilmiyor. Bunun bir nedeni karaceviz için zehirli maddenin henüz tam olarak tanımlanmamış olması. Bir köpeğin kaç gram ceviz yediğinde belirti göstereceği köpeğin büyüklüğüne, cevizin küflü olup olmadığına ve türüne göre değişiyor. Bu yüzden güvenli bir miktar belirlemek yerine cevizi köpeğinden tamamen uzak tutmak en mantıklı yaklaşım.

Makademya fıstığı ise bambaşka bir konu. Cevizle aynı kâsede durabilir ama tamamen farklı bir ağacın meyvesi ve köpekler için çok daha net bir tehlike taşıyor. Merck Veterinary Manual'a göre köpeklerde klinik belirtiler yaklaşık 2,4 gram per kilogram dozunda bildirilmiş. Deneysel çalışmalarda 20 gram per kilogram doz verilen köpeklerde 12 saat içinde belirtiler ortaya çıkmış.

Aynı kaynağa göre vücut ağırlığının kilogramı başına 1 ile 2 gram arasında makademya fıstığı yiyen ve henüz belirti göstermeyen köpeklerde veteriner kontrolünde kusturma uygulanması öneriliyor. VCA Animal Hospitals ise bir köpeğin hasta olması için çok fazla makademya fıstığı yemesine gerek olmadığını, birkaç tanenin bile yetebileceğini belirtiyor.

Köpeğin büyüklüğü de tabloyu değiştiriyor. Küçük ırk bir köpek için birkaç ceviz tanesi bile orantılı olarak daha büyük bir miktar demek. Büyük ırk bir köpekte aynı miktar çok daha az etki yaratabilir. Bu yüzden köpeğinin kilosunu ve ne kadar yediğini veterinerine aktarmak önemli, doğru değerlendirme ancak bu bilgiyle yapılabiliyor.

• Ceviz için kilogram başına net bir zehirli doz kaynaklarda tanımlanmamış.
• Makademya fıstığında belirtiler kaynaklara göre yaklaşık 2,4 gram per kilogram dozunda görülüyor.
• 1 ile 2 gram per kilogram arası makademya yiyen köpeklerde veteriner kusturma önerebiliyor.
• VCA Animal Hospitals'a göre birkaç makademya fıstığı bile köpeği hasta etmeye yetebiliyor.

Küflü ceviz yiyen veya karaceviz yiyen bir köpekte ilk göze çarpan belirti titreme oluyor. ASPCA'nın açıklamasına göre bu tablo nöbete kadar ilerleyebiliyor. Ceviz ağacından gelen talaş yutan köpeklerde ise denge kaybı ve sendeleme görülebiliyor. Bu belirtiler genelde yeme sonrası saatler içinde ortaya çıkıyor ve köpeğini yakından izlemeni gerektiriyor.

Makademya fıstığı yiyen bir köpekte tablo biraz farklı ilerliyor. Merck Veterinary Manual'a göre belirtiler yemekten sonraki 12 saat içinde başlıyor. Halsizlik, merkezi sinir sisteminde baskılanma, kusma, yürüyüşte dengesizlik, titreme ve ateş yükselmesi en sık görülen belirtiler arasında. VCA Animal Hospitals ise buna ek olarak arka bacakları kullanmakta isteksizlik, ayakta duramama ve eklem sertliği belirtiyor.

VCA kaynağına göre nadiren de olsa pankreas iltihabı gelişebiliyor. Bu durumda köpeğinde şiddetli karın ağrısı, halsizlik ve iştahsızlığın uzaması görülebilir. Bu belirtilerden herhangi birini fark ettiğinde beklemeden veterinerini aramalısın.

Bazı köpekler hiçbir belirti göstermeden atlatabiliyor, özellikle çok az miktarda ve küf içermeyen ceviz yediyse. Yine de erken dönemde hafif halsizlik veya iştahsızlık fark edersen bunu göz ardı etme. Küçük belirtiler bazen daha büyük bir tablonun ilk işareti olabiliyor.

• Titreme ve nöbet, özellikle küflü ceviz veya karaceviz sonrası görülüyor.
• Denge kaybı, sendeleme ve koordinasyon bozukluğu.
• Makademyada halsizlik, kusma ve yürüme bozukluğu öne çıkıyor.
• Makademyada ateş yükselmesi, eklem sertliği ve nadiren pankreas iltihabı görülebiliyor.

Köpeğinin ceviz veya makademya fıstığı yediğini fark edersen önce sakin kal. Kendi başına kusturmaya çalışma. Yanlış yöntemle kusturmak köpeğinin soluk borusuna kaçmasına ya da yemek borusunda tahrişe yol açabilir. Kusturma işlemi sadece bir veteriner hekim kontrolünde ve doğru ilaçla yapılmalı, Merck Veterinary Manual da bu kararı veterinere bırakıyor.

Hemen kendi veterinerini ara. Klinik kapalıysa bulunduğun ildeki nöbetçi veteriner kliniğini araştır. Büyükşehirlerde 7 gün 24 saat açık acil veteriner klinikleri bulmak nispeten kolay ama küçük ilçelerde bu seçenek sınırlı olabilir. Bu yüzden en yakın nöbetçi kliniğin numarasını şimdiden telefonuna kaydetmen iyi bir fikir, acil anda zaman kaybettirmez.

Veterinerini ararken elinden geldiğince ayrıntı ver. Ne kadar ceviz ya da makademya yediğini, ne zaman yediğini ve cevizin küflü görünüp görünmediğini anlat. Bu bilgiler doktorun doğru kararı hızlıca vermesine yardımcı olur.

Veterinerin önerisiyle eve dönmen gerekirse köpeğini birkaç saat yakından izle. İştahında, enerjisinde veya yürüyüşünde değişiklik olup olmadığına dikkat et. En ufak bir kötüleşmede tekrar veterinerini aramaktan çekinme.

• Köpeğinin ne kadar ve ne zaman yediğini not et.
• Yediği cevizin küflü olup olmadığına, kabuklu mu kabuksuz mu olduğuna bak.
• Ambalaj veya paket varsa yanına al, veterinerine göster.
• Kendi başına kusturma, tuzlu su veya başka ev yöntemleri denemekten kaçın.
• Belirti görmesen bile veterinerini bilgilendir, bazı belirtiler saatler sonra çıkabilir.

Cevizi güvenli bir atıştırmalıkla değiştirmek hem senin hem köpeğinin işini kolaylaştırır. Köpeklere kuruyemiş yerine taze sebze ve meyve vermek genelde daha güvenli bir seçim. Yine de her yeni besini ilk kez küçük bir parçayla dene ve köpeğinin tepkisini gözlemle.

Aşağıdaki besinler köpeklerin çoğu için güvenli kabul ediliyor. Yine de her köpek farklı, alerjisi olan ya da hassas midesi olan bir köpekte önce veterinerine danışman en doğrusu. Küçük parçalar halinde ve az miktarda vermek her zaman daha güvenli.

Bu besinleri ödül maması yerine de kullanabilirsin. Eğitim sırasında küçük parçalar halinde vermek hem pratik hem güvenli. Cevizin yerini tutacak, köpeğinin de sevebileceği seçenekler bunlar.

• Havuç, çiğ veya haşlanmış, dilim dilim kesilmiş.
• Elma, çekirdekleri ve sapı çıkarılmış halde.
• Kabak, tuzsuz ve baharatsız haşlanmış.
• Yaban mersini, küçük köpeklere birkaç tane yeterli.
• Tuzsuz fıstık ezmesi, ksilitol içermeyen türden az miktarda.